บทความนี้นำเสนอประวัติและความเป็นมาของแม่แฟง หรือย่าแฟง เจ้าสำนักโสเภณีชื่อดังในย่านเยาวราชสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งได้สร้างวัดคณิกาผลด้วยศรัทธาและเงินจากกิจการของตนเอง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความนิยมของละครเรื่อง "คุณพี่เจ้าขา ดิฉันเป็นห่านมิใช่หงส์" ที่นำเรื่องราวของแม่แฟงมาเล่าผ่านทางจอภาพ
ชีวิตของแม่แฟงในย่านเยาวราช
แม่แฟงเป็นบุคคลสำคัญในย่านเยาวราชสมัยรัชกาลที่ 3 ที่ทำให้คนรู้จักสำนักโสเภณีชั้นสูงของเธออย่างกว้างขวาง สถานประกอบการของเธอได้รับความนิยมจากชนชั้นสูง พ่อค้า และเศรษฐี ส่งผลให้เธอมีฐานะร่ำรวยจากการดำเนินธุรกิจนี้
สำนักของแม่แฟงตั้งอยู่ในตรอกเต๊า ถนนเยาวราช ปัจจุบันคือซอยเจริญกรุง 14 ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะสถานที่สำหรับชนชั้นสูง ไม่ว่าจะเป็นขุนนางหรือพ่อค้าใหญ่ๆ ที่ต้องการผ่อนคลายหลังจากวันทำงานที่เหนื่อยล้า การดำเนินธุรกิจของแม่แฟงทำให้เธอมีทรัพย์สินมากมาย แต่เธอไม่เคยลืมที่จะตอบแทนสังคมและสร้างชื่อเสียงให้กับตนเอง
การสร้างวัดคณิกาผลด้วยศรัทธา
แม่แฟงมีความเชื่อมั่นในพระพุทธศาสนาและต้องการตอบแทนสังคมด้วยการทำบุญสร้างวัด เธอร่วมกับหญิงงามเมืองในสำนักสร้างวัดขึ้นในปี พ.ศ. 2376 โดยเรียกว่า วัดใหม่ยายแฟง ก่อนที่ต่อมาจะได้รับการบูรณะใหม่และเปลี่ยนชื่อเป็นวัดคณิกาผล
แม่แฟงและหญิงงามเมืองในสำนักได้ร่วมกันสร้างวัดขึ้นในปี พ.ศ. 2376 เพื่อแสดงออกถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนา พวกเขาได้ใช้เงินที่สะสมมาจากกิจการเริงรมย์ในการสร้างวัดแห่งนี้ ซึ่งเริ่มแรกมีชื่อว่า วัดใหม่ยายแฟง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ลูกหลานของยายแฟงได้บูรณะวัดขึ้นใหม่และขอพระราชทานชื่อวัดจนได้มาในชื่อวัดคณิกาผล แปลว่า "ผลอันเกิดแต่นางคณิกา" วัดนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธาและการตอบแทนสังคมของแม่แฟงและผู้หญิงในสำนักของเธอ
