โอลิมปิก: เมื่อกีฬาเป็นเครื่องมือสร้างสันติภาพ

โอลิมปิกกำลังจะมาถึงจุดสำคัญของการแข่งขัน ในช่วงเวลานี้ เราได้เห็นภาพของลุงป้อมที่ไปเชียร์นักกีฬาไทยในทุกรอบ และนักกีฬาของเราก็ประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดคำถามว่า ลุงป้อมอาจเป็นเหมือนเทพีแห่งชัยชนะที่ช่วยอำนวยพรให้กับนักกีฬา? แต่ที่น่าสนใจกว่านั้น คือการที่ผู้จัดงานโอลิมปิกในปีนี้ได้พยายามตีความโอลิมปิกกลับไปยังรากฐานอย่างตำนานกรีก โดยให้ภาพเทพเจ้าไดโอนีซุสในพิธีเปิด ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งการเฉลิมฉลอง และการแข่งขันโอลิมปิกในสมัยกรีกโบราณนั้น ถือเป็นการแข่งขันกีฬาที่ไม่ได้มีแค่เรื่องการแสดงศักยภาพทางร่างกาย แต่ยังเป็นการบูชาและเป็นงานรวมตัวเพื่อเน้นย้ำปรัชญาของชาวกรีกด้วย

โอลิมปิกกรีกโบราณ: เมื่อกีฬาเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมทางศาสนา

ยอดเขาโอลิมเปีย: ศูนย์กลางของการแข่งขันกีฬาและการบูชาเทพเจ้า

การแข่งขันโอลิมปิกยุคโบราณถือเป็นส่วนหนึ่งของเทศกาลบูชาเทพเจ้าซุส โดยจัดขึ้นที่ภูเขาโอลิมเปีย ซึ่งถือเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่อุทิศให้กับเทพเจ้าซุส นอกจากโอลิมปิกแล้ว ยังมีการจัดการแข่งขันเพื่อเซ่นสรวงบูชาเทพเจ้าในเมืองต่างๆ ของกรีก โดยมีการแข่งขันกรีฑา มวยปล้ำ และชกมวย ซึ่งถือเป็นจุดร่วมสำคัญของการกีฬากรีกโบราณ ในแง่ของพิธีกรรม ระหว่างเทศกาลการแข่งขัน จะมีการบูชายัญวัว 100 ตัว และนักกีฬาก็จะทำการบูชาและเซ่นสรวงทวยเทพต่างๆ เพื่อชัยชนะ

กีฬาในตำนานของทวยเทพ

ในตำนานต่างๆ ของกรีก กีฬานับเป็นส่วนสำคัญหนึ่ง โดยเชื่อว่าทวยเทพลงมาร่วมแข่งขันกีฬาด้วยตัวเอง เช่น การขึ้นเทพบดีของซุสเกิดจากการใช้มวยปล้ำเอาชนะเทพบิดาอย่างโครนอส และเทพอพอลโล่แข่งวิ่งและชกมวยเอาชนะเฮอร์มีสและแอรีส กีฬา 3 ชนิดนี้จึงดูเป็นแกนสำคัญของโอลิมปิกกรีกโบราณ

Ekecheiria: การหยุดสงครามเพื่อการแข่งขันกีฬา

การแข่งขันกีฬาของชาวกรีกในยุคนั้น เรียกว่าเป็นการแข่งขันของชาวกรีกทั้งปวง ซึ่งมีรากฐานหนึ่งคือ Ekecheiria หรือการหยุดสงครามหรือความขัดแย้ง โดยมีข้อตกลงในระดับรัฐที่ปัจจุบันเรียกว่า การสงบศึกษาโอลิมปิก ซึ่งมีที่มาจากราวศตวรรษที่ 9 หลังคริสตกาล ที่กษัตริย์กรีกจากสามดินแดนทำสัญญาสงบศึก โดยมีเงื่อนไขให้เมืองที่เป็นศัตรูกันไม่ทำอันตรายแก่นักกีฬา ทั้งยังมีหน้าที่อำนวยสิ่งต่างๆ ให้กับนักกีฬาและผู้มาร่วมงานการแข่งขันอย่างเหมาะสมด้วย

โอลิมปิกกรีกโบราณ: การรวมตัวของชาวกรีกและการแสดงความเป็นอันหนึ่งอันเดียว

การรวมตัวกันของชาวกรีกจากพื้นที่ที่ห่างไกลในการแข่งขันโอลิมปิก ถือเป็นการยืนยันถึงความเป็นคนกรีก และการแสดงเรือนร่างของนักกีฬาที่ถูกฝึกฝนมาอย่างดี ก็สะท้อนถึงการอยู่ในครรลอง อยู่ในวินัย และการจัดการตัวเองที่สะท้อนออกมาผ่านเรือนร่างซึ่งแสดงออกในการแข่งขัน โดยถือเป็นการบูชาเทพเจ้าอย่างสำคัญ และเป็นการรักษาค่านิยมของชนชั้นสูงในขณะนั้น

โอลิมปิกสมัยใหม่: การนำเอาร่องรอยของอดีตมาใช้ใหม่

ในปารีสโอลิมปิก ได้มีการนำเอาภาพสัญลักษณ์ห่วงทั้ง 5 ที่วาดด้วยมือมาแสดงในพิธีเปิด เพื่อรำลึกถึงมรดกทั้งของฝรั่งเศส และย้อนกลับไปถึงที่มาจากสมัยกรีกโบราณ ซึ่งเชื่อมโยงกลับมายังปารีสโอลิมปิก ในฐานะประเทศที่ให้กำเนิดโอลิมปิกสมัยใหม่ จากการริเริ่มของ ปิแอร์ เดอ คูเบอร์แต็ง