การป้องกันโรคคือสิ่งสำคัญที่สุด: ค้นหาคุณค่าและวินัยในการดูแลสุขภาพ
ในช่วงที่ผ่านมา หมอได้เขียนถึงความไม่แน่นอนของชีวิตและการตาย ซึ่งอาจทำให้รู้สึกเครียดไปบ้าง แต่ก็เป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงและเป็นปัญหาในช่วงนั้น ในครั้งนี้ หมอจะเปลี่ยนมาเล่าเรื่องเบาๆ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพกันป้องกันโรคได้ดีกว่ารักษา
การป้องกันโรคถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุด แม้ว่าเราจะมีความก้าวหน้าในการรักษาโรคต่างๆ มากขึ้นทุกวัน แต่หากเจ็บป่วยขึ้นมาแล้ว ก็ไม่มีอะไรการันตีว่าจะหายดีหรือไม่เกิดภาวะแทรกซ้อน นอกจากนี้ ยังเสียเวลาและค่าใช้จ่ายมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจโรคที่น่ากลัวอย่างกลุ่มโรคมะเร็ง มีข้อมูลทางสถิติแสดงว่าจำนวนผู้ป่วยกำลังเพิ่มขึ้นในทุกๆ ปี และอายุที่เป็นก็น้อยลง การรักษามะเร็งส่วนใหญ่ให้หายขาดได้ต้องใช้ค่าใช้จ่ายมหาศาล ประมาณ 7-10 ล้านบาท และต้องเป็นมะเร็งในระยะเริ่มต้นดังนั้น เราจึงต้องหมั่นตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปีหรือถี่กว่า เพราะโรคมะเร็งที่เจอเร็ว รักษาเร็ว โอกาสหายย่อมมีมากกว่าโรคระบบประสาทที่ต้องระวัง
โรคทางด้านระบบประสาทบางอย่าง เช่น โรคหลอดเลือดสมองที่ทำให้เกิดอัมพฤกษ์อัมพาต หรือกลุ่มโรคสมองเสื่อมอย่างโรคพาร์กินสัน และโรคอัลไซเมอร์ แม้ไม่ใช่โรคร้ายแรงที่ทำให้ถึงแก่ชีวิตในระยะเวลาอันสั้น แต่ก็เป็นโรคที่รักษาไม่หายและอาการก็แย่ลงไปเรื่อยๆ ตามอายุที่เพิ่มขึ้น ค่าใช้จ่ายอาจจะไม่มากเท่ากับโรคมะเร็ง แต่เมื่อต้องรักษากันไปยาวๆ นับสิบปี จำนวนเงินที่ใช้ก็คงไม่ต่างกันเท่าไรหมอมีผู้ป่วยที่เป็นโรคอัมพฤกษ์ซึ่งได้รับการดูแลรักษาอย่างดีจากครอบครัว แต่ค่าใช้จ่ายในการดูแลก็สูงถึงปีละหกแสนกว่าบาทโชคดีที่เรายังมีสวัสดิการของรัฐมาช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่าย แต่ทั้งหมดทั้งปวง โรคเหล่านี้สามารถป้องกันหรือลดโอกาสการเกิดได้ ซึ่งวิธีการป้องกันโรคก็หนีไม่พ้นเรื่องการกิน การนอน และการออกกำลังกายความรู้ด้านสุขภาพที่เพิ่มขึ้น
องค์ความรู้ในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมากมายในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา มากกว่าสมัยหมอจบเป็นแพทย์ใหม่ๆ เยอะเลย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย หรือแม้แต่อาหารเสริมต่างๆ ที่มีอยู่มากมายอย่างไรก็ตาม หมอยังพบผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่ดูแลรักษากันมาเป็นปีก็ยังคุมอาหารไม่ค่อยได้ ขาดการออกกำลังกาย นอนน้อย และยังไม่เลิกสูบบุหรี่หรือดื่มเหล้า ปัญหาจึงมาอยู่ที่ทัศนคติ วิธีคิด และการลงมือปฏิบัติมากกว่าความเชื่อและวินัยในการดูแลสุขภาพ
ความเชื่อเป็นสิ่งสำคัญที่มีผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ผู้ป่วยที่ยังไม่เปลี่ยนแปลงความเชื่อ หมอคงต้องพยายามหาข้อมูลทางการแพทย์มาบอกเล่าให้ฟังเรื่อยๆ เพื่อเพิ่มน้ำหนักของความเชื่อ จนนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ในที่สุดนอกจากนี้ วินัยหรือความสม่ำเสมอและต่อเนื่องก็เป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากในการดูแลสุขภาพ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามเป้าหมาย ซึ่งสามารถสรุปได้ว่า "ทำแล้วมีความสุขในปัจจุบัน ทำแล้วจะทำให้มีความสุขในอนาคต ทำแล้วไม่มีความทุกข์ในปัจจุบัน ทำแล้วจะไม่มีความทุกข์ในอนาคต"ดังนั้น การเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการเขียนถึงสิ่งดีๆ ที่ตัวเองมีอยู่ก่อน เช่น สุขภาพที่ดี คนที่รักและห่วงใย หรืองานที่ทำ จะช่วยให้ตระหนักถึงคุณค่าของสุขภาพ และอยากเริ่มต้นทำอะไรดีๆ ให้กับตัวเองอย่างจริงจังมากขึ้นYou May Like
