ฟุตบอลกับการเมือง สองขั้วแต่รั้วเดียวกัน

ฉลามชล ตกชั้น: เมื่อกีฬาและการเมืองเป็นเรื่องเดียวกันความสัมพันธ์ระหว่างวงการกีฬาและการเมืองในประเทศไทยนั้นเป็นเรื่องที่ซับซ้อนและเกี่ยวเนื่องกันอย่างแยกไม่ออก โดยเฉพาะในกีฬาฟุตบอลซึ่งเป็นกีฬายอดนิยมอันดับหนึ่งของประเทศ ทั้งนักการเมืองและธุรกิจขนาดใหญ่ต่างให้ความสำคัญและสนับสนุนสโมสรฟุตบอลเป็นอย่างมาก เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมืองและธุรกิจ ซึ่งส่งผลให้ความสำเร็จและความล้มเหลวของสโมสรฟุตบอลมักผูกพันอยู่กับความนิยมทางการเมืองเช่นกัน"ฉลามชล" ตกชั้น: เมื่อความสัมพันธ์ระหว่างกีฬาและการเมืองพังทลาย

เมื่อความรุ่งโรจน์ทางการเมืองและกีฬาเป็นเรื่องเดียวกัน

ความเชื่อมโยงระหว่างสโมสรฟุตบอลและการเมือง

ในประเทศไทย สโมสรฟุตบอลและการเมืองมีความเชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น โดยเฉพาะในกรณีของสโมสรฟุตบอลชลบุรี เอฟซี ซึ่งเป็นทีมชั้นนำของประเทศมาอย่างยาวนาน สโมสรนี้มีผู้สนับสนุนหลักที่เป็นตระกูลการเมืองแห่งชลบุรี ได้แก่ คุณปลื้ม และสิงห์โตทอง ซึ่งมีอิทธิพลทางการเมืองในพื้นที่เป็นอย่างมากการศึกษาของชาลินี สนพลาย ในวิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เรื่อง "บทบาทของสโมสรชลบุรี เอฟซี กับการสร้างและรักษาฐานเสียงทางการเมืองของชลบุรี" ได้สะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ทางสังคมระหว่างสมาชิกตระกูลการเมืองกับการบริหารสโมสรฟุตบอล และผลกระทบต่อความนิยมทางการเมืองอย่างชัดเจนเมื่อสมชาย คุณปลื้ม หรือที่เรียกกันว่า "กำนันเป๊าะ" ต้องหลบหนีคดีทุจริตที่ดินและคดีจ้างวานฆ่า ส่งผลให้เครือข่ายทางการเมืองของตนเองแพ้การเลือกตั้งในหลายตำแหน่งสำคัญ ทำให้ครอบครัวคุณปลื้มต้องปรับกลยุทธ์ใหม่ โดยการสร้าง "กลุ่มเรารักชลบุรี" เพื่อยึดฐานที่มั่นในเวทีการเมืองให้ได้ในช่วงเวลาเดียวกัน สโมสรฟุตบอลชลบุรี เอฟซี ซึ่งมีคุณปลื้มและสิงห์โตทองเป็นผู้สนับสนุนหลัก ก็ได้รับสิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันไทยพรีเมียร์ลีก และประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่อง คว้าแชมป์ไทยพรีเมียร์ลีกในปี 2550 และเข้าแข่งขันเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกในปี 2551 พร้อมกับการปรับภาพลักษณ์ให้ทันสมัยและเป็นที่รู้จักในนาม "ฉลามชล"ความรุ่งโรจน์ของสโมสรฟุตบอลชลบุรี เอฟซี ก็เป็นไปในทิศทางเดียวกับความสำเร็จทางการเมืองของกลุ่มเรารักชลบุรี โดยในปี 2554 สนธยา คุณปลื้มและกลุ่มเรารักชลบุรีได้ก่อตั้ง "พรรคพลังชล" และประสบความสำเร็จในการชนะการเลือกตั้งจังหวัดชลบุรีถึง 6 เขตจากทั้งหมด 8 เขต

ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและผลกระทบต่อสโมสรฟุตบอล

อย่างไรก็ตาม เมื่อเวลาผ่านไป ฉากทัศน์ทางการเมืองของประเทศและของจังหวัดชลบุรีเองก็เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ จากการเติบโตและกระแสของพรรคการเมืองใหม่ รวมถึงการมีบ้านใหญ่จำนวนมากในจังหวัด ทั้งที่มีอยู่แต่เดิมอย่าง เนื่องจำนงค์ หรือบ้านใหม่อย่าง ชมกลิ่นในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2562 มาจนถึง การเลือกตั้งครั้งล่าสุด 2566 จากเคยท็อปฟอร์มทั้งสองวงการ ทำให้จำนวนสมาชิกของค่ายนี้แทบไม่ได้รับเลือกตั้งเข้าเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเลย นับเป็นขาลงที่เคียงคู่ไปกับ ชลบุรี เอฟซี ที่ตกชั้นลงไปในฤดูกาลนี้

ความสัมพันธ์ระหว่างความสำเร็จของสโมสรฟุตบอลและความนิยมทางการเมือง

เรื่องนี้จะว่าบังเอิญ หรือเกี่ยวเนื่องกัน คงต้องลองมองเปรียบเทียบสโมสรอื่นๆ ที่มีผู้สนับสนุนหลักเป็นนักการเมือง หรือกลุ่มการเมือง ว่าความรุ่งเรืองของสโมสรผันแปรตามความนิยมของพรรคการเมืองที่สนับสนุนหรือไม่ แต่ในทัศนะผู้เขียน ฟุตบอลกับการเมืองคือเรื่องของ "น้ำกับเรือ เสือกับป่า" ที่ต่างฝ่ายต่างต้องเกื้อกูลและพึ่งพากันอย่างขาดกันไม่ได้ความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างสโมสรฟุตบอลและการเมืองนี้ ส่งผลให้ความสำเร็จและความล้มเหลวของสโมสรมักผูกพันอยู่กับความนิยมทางการเมืองเช่นกัน ดังจะเห็นได้จากกรณีของ "ฉลามชล" ชลบุรี เอฟซี ที่ตกชั้นลงไปในฤดูกาลนี้ ซึ่งอาจเป็นผลสืบเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในจังหวัดชลบุรี ที่ส่งผลกระทบต่อความนิยมและการสนับสนุนของกลุ่มการเมืองที่เคยเป็นพันธมิตรหลักของสโมสร